Ngâm ủ và gieo mạ đúng kỹ thuật đảm bảo gieo cấy đúng khung thời vụ

Để bảo đảm mạ nảy mầm đồng đều, cây mạ sinh trưởng khỏe, đủ tiêu chuẩn đưa ra đồng cấy đúng khung thời vụ, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Thọ Xuân khuyến cáo bà con nông dân thực hiện nghiêm các biện pháp kỹ thuật trong sản xuất mạ vụ Mùa năm 2026.

Theo hướng dẫn, lượng giống gieo mạ phù hợp từ 1 đến 1,25 kg/sào 500m², tương đương 20 đến 25 kg/ha. Trước khi ngâm ủ, cần xử lý hạt giống nhằm tiêu diệt nấm bệnh bám trên vỏ trấu và kích thích hạt nảy mầm khỏe, đều.

Bà con có thể xử lý hạt giống bằng nước nóng 54°C theo tỷ lệ “3 sôi, 2 lạnh”, ngâm từ 15 đến 20 phút rồi tiếp tục ngâm nước sạch từ 12 đến 24 giờ. Ngoài ra, có thể xử lý bằng nước vôi trong 2%, ngâm từ 8 đến 12 giờ, sau đó đãi sạch và tiếp tục ngâm nước sạch đến khi hạt hút no nước.

Trong quá trình ngâm ủ, cần cho nước ngập hạt giống khoảng 20 cm, định kỳ 10 đến 12 giờ thay nước và đãi sạch nước chua để tránh hạt bị thối hoặc lên men. Khi hạt giống no nước, phôi trắng xuất hiện rõ, mép hạt hơi sưng là đạt yêu cầu để chuyển sang giai đoạn ủ.

Khâu ủ giống cần thực hiện ở nơi kín gió, dùng bao vải hoặc thúng có phủ khăn ẩm nhằm giữ nhiệt và độ ẩm thích hợp. Trong thời gian ủ, bà con cần thường xuyên kiểm tra nhiệt độ đống ủ, đảo đều và bổ sung nước khi cần thiết. Nếu phát hiện đống ủ quá nóng hoặc có mùi chua phải nhanh chóng tản mỏng để hạ nhiệt, đãi sạch rồi tiếp tục ủ đến khi hạt giống nhú mầm đều mới đem gieo.

Đối với làm đất và gieo mạ, ruộng mạ cần được cày bừa kỹ, sạch cỏ dại, lên luống rộng từ 1,2 đến 1,5 mét, tạo rãnh thoát nước thuận lợi cho chăm sóc. Trước khi gieo cần bón lót đầy đủ phân chuồng hoai mục, lân và kali để tăng dinh dưỡng cho cây mạ.

Mạ nên được gieo vào chiều tối, gieo đều tay với mật độ hợp lý từ 0,2 đến 0,25 kg/m² nhằm tạo điều kiện cho cây phát triển khỏe mạnh. Trong điều kiện nắng nóng gay gắt, cần che phủ lưới đen hoặc nilon để hạn chế tác động của thời tiết, đồng thời bảo vệ mạ khi xuất hiện mưa rào.

Sau gieo, cần giữ ẩm thường xuyên cho mặt luống, tuyệt đối không để ruộng mạ bị khô hạn hoặc ngập úng kéo dài. Khi cây mạ mọc mũi chông, đưa nước láng mặt luống để giữ mềm bùn, giúp cây sinh trưởng tốt. Trước khi cấy từ 3 đến 5 ngày, bà con cần phun thuốc phòng trừ nấm bệnh cho mạ bằng các loại thuốc phù hợp như Tilt Super 300EC, Benlate 500WP, Anvil 5SC…

Vụ Mùa là vụ sản xuất có thời gian sinh trưởng ngắn, trong khi thời tiết diễn biến phức tạp, vì vậy chất lượng cây mạ có ý nghĩa quyết định đến năng suất và hiệu quả sản xuất cuối vụ. Việc tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật ngâm ủ, gieo và chăm sóc mạ không chỉ giúp cây lúa sinh trưởng khỏe mạnh mà còn góp phần bảo đảm vụ Mùa năm 2026 đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao. Những luống mạ xanh khỏe hôm nay chính là tiền đề cho một vụ mùa thắng lợi ngày mai. Vì vậy, mỗi hộ nông dân cần chủ động theo dõi thời tiết, áp dụng đúng kỹ thuật và chăm sóc mạ chu đáo ngay từ những ngày đầu xuống giống.

Lê Thơ, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công