1. Nguồn bệnh và thời gian ủ bệnh

Bệnh dại là bệnh truyền nhiễm cực kỳ nguy hiểm do vi rút dại gây ra, lây từ động vật sang người qua vết cắn, cào, liếm vào vùng da bị tổn thương. Khi đã phát bệnh, gần như 100% trường hợp đều tử vong.

- Đường lây truyền: Vi rút xâm nhập qua vết cắn, vết cào, vết liếm, da, niêm mạc bị tổn thương, vết thương hở.

- Thời gian ủ bệnh ở động vật có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tháng, có thể lâu hơn. Sau khi bị chó, mèo mắc bệnh dại cắn, thời gian ủ bệnh ở người thường từ 01 - 03 tháng, có thể ngắn khoảng 10 ngày hoặc dài trên một năm hoặc hai năm thậm chí trên 02 năm mới phát bệnh dại. Thời gian ủ bệnh phụ thuộc vào tình trạng nặng nhẹ của vết cắn, vị trí vết cắn có liên quan đến nơi có nhiều dây thần kinh. Vết cắn càng nặng và gần thần kinh trung ương thì thời gian ủ bệnh càng ngắn và khi phát bệnh dại, người bệnh 100% tử vong.

2. Triệu chứng, biểu hiện của bệnh dại trên người

Người bị mắc bệnh dại có 2 thể bệnh lâm sàng:

- Thể điên cuồng: Người bệnh có biểu hiện kích động, hoảng loạn, gào thét, tăng cảm giác của các giác quan, sợ gió, sợ nước, co giật, mất kiểm soát hành vi.

 - Thể bại liệt: bệnh nhân thường nằm im lìm, liệt dần, suy hô hấp. Tất cả các bệnh nhân lên cơn dại đều bị tử vong sau 7 - 10 ngày.

3. Xử lý kịp thời khi bị chó, mèo cắn, cào liếm

- Rửa kỹ vết thương bằng nước và xà phòng đặc liên tục trong 15 phút, nếu không có xà phòng thì phải xối rửa vết thương bằng nước sạch – đây là biện pháp sơ cứu hiệu quả để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh dại khi bị chó, mèo cắn.

- Sau đó tiếp tục rửa vết thương bằng cồn 70%.

- Hạn chế làm dập vết thương và không băng kín vết thương.

- Đến ngay Trung tâm, Trạm y tế gần nhất để được tư vấn và tiêm phòng dại kịp thời. Chỉ có tiêm phòng mới ngăn ngừa không bị bệnh dại.

- Tuyệt đối không được điều trị bằng thuốc nam và các phương thuốc dân gian, gia truyền chưa được kiểm chứng.

- Đối với chó nuôi đã được tiêm phòng dại hàng năm, cần theo dõi con vật trong vòng 14 ngày.

- Đối với chó, mèo không tiêm phòng dại, khi nghi mắc bệnh dại mà đã cắn, cào người thì phải nhốt theo dõi trong 90 ngày.

4. Cách hạn chế bị động vật cắn:

- Không chạy nhanh gần chó;

- Không trêu chọc chó, không lại gần chó khi cho đang ngủ, đang ăn hoặc khi chó mẹ đang cho con bú;

- Khi một con chó gầm gừ đến sát bạn, không được quay đầu chạy. Đứng yên tại chỗ tay duỗi hai bên. Cho chó ngửi bạn và rồi nó sẽ bỏ đi.

5. Chủ động phòng, chống bệnh dại – trách nhiệm của mỗi người dân

- Tiêm phòng vắc xin Dại cho chó, mèo: Thực hiện tiêm phòng dại cho 100% đàn chó, mèo (từ 3 tháng tuổi trở lên). Tiêm nhắc lại định kỳ hàng năm theo hướng dẫn của cán bộ thú y địa phương và loại vắc xin sử dụng. Đây là biện pháp hiệu quả nhất để phòng chống bệnh dại.

- Quản lý chó mèo nuôi: Không thả rông chó mèo; khi đưa chó ra đường phải được rọ mõm và có người dắt. Không đùa nghịch, trêu chọc, kích động chó, mèo.

6. Trách nhiệm pháp lý

Người nuôi chó mèo không tiêm phòng hoặc để vật nuôi gây nguy hiểm cho người khác sẽ bị xử phạt hành chính, thậm trí truy cứu trách nhiệm nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Theo  Khoản 2, Điều 7 Nghị định 90/2017/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 04/2020/NĐ-CP quy định về vi phạm về phòng bệnh động vật:

Phạt tiền từ 1 đến 2 triệu đồng đối với một trong các hành vi sau:

- Không tiêm phòng vắc xin phòng bệnh dại.

- Không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng (theo Nghị định số 282/2025/NĐ-CP).

Các hộ có nuôi chó, mèo trên địa bàn xã hãy tích cực hưởng ứng việc tiêm vắc-xin phòng bệnh Dại cho vật nuôi hàng năm, để đảm bảo cho mỗi chúng ta và cộng đồng sống trong một môi trường an toàn với mục tiêu sức khỏe là trên hết.

Hãy cùng chung tay xây dựng một cộng đồng an toàn – văn minh – không còn nỗi lo bệnh dại !

Trung tâm Cung ứng dịch vụ công