Trò diễn Xuân Phả-Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Nhận thức rõ văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển bền vững, ngay sau khi triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch số 94-KH/ĐU của Ban Thường vụ Đảng ủy xã, cấp ủy, chính quyền xã Thọ Xuân đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt với nhiều giải pháp đồng bộ, đưa các chủ trương của Đảng nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Công tác tuyên truyền, quán triệt được triển khai sâu rộng thông qua hệ thống truyền thanh, Trang thông tin điện tử, các hội nghị, sinh hoạt chi bộ, đoàn thể và các nền tảng mạng xã hội chính thống. Từ đó, nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững ngày càng được nâng cao, tạo sự thống nhất trong nhận thức và hành động.

Ngày 4/6/2026, UBND xã ban hành Kế hoạch số 134/KH-UBND triển khai thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW với tám nhóm nhiệm vụ trọng tâm, tập trung vào xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; bảo tồn và phát huy giá trị di sản; nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống thiết chế văn hóa; đẩy mạnh chuyển đổi số; phát triển nguồn nhân lực và huy động các nguồn lực xã hội cho phát triển văn hóa. Việc phân công nhiệm vụ được thực hiện rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, tạo sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chuyên môn, MTTQ, các đoàn thể và các thôn trên địa bàn.

Mô hình khu dân cư sáng-xanh-sạch-đẹp

Từ chủ trương đúng đến cách làm phù hợp, phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở Thọ Xuân tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ. Phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa" được triển khai sâu rộng, gắn với xây dựng nông thôn mới và xây dựng môi trường "Sáng - Xanh - Sạch - Đẹp - An toàn". Đến nay, tỷ lệ gia đình văn hóa đạt 92,3%. Hệ thống hương ước, quy ước tiếp tục được duy trì, góp phần xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ môi trường và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống trong cộng đồng.

Xã Thọ Xuân ra mắt mô hình " Chính quyền thân thiện, vì Nhân dân phục vụ"

Song song với đó, việc xây dựng văn hóa công sở, đạo đức công vụ được đặc biệt quan tâm. 100%cơ quan, đơn vị đã ban hành quy tắc ứng xử; toàn bộ cán bộ, công chức ký cam kết thực hiện văn hóa công vụ. Việc triển khai mô hình "Chính quyền thân thiện, vì Nhân dân phục vụ" tiếp tục tạo chuyển biến rõ nét về tinh thần, thái độ phục vụ của đội ngũ cán bộ, công chức, góp phần xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, gần dân, trọng dân và phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Điểm nhấn nổi bật trong quá trình thực hiện Nghị quyết là công tác bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, xã Thọ Xuân hiện có 07 di tích lịch sử, văn hóa đã được xếp hạng cùng một Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là Trò diễn Xuân Phả. Địa phương thường xuyên rà soát, quản lý, bảo vệ các di tích; xây dựng kế hoạch bảo tồn, tôn tạo gắn với giáo dục truyền thống và phát triển du lịch văn hóa.

Đặc biệt, việc từng bước số hóa Di tích quốc gia Chùa Tạu, xây dựng cơ sở dữ liệu di sản và triển khai mã QR tại một số di tích đã đánh dấu bước chuyển quan trọng trong ứng dụng chuyển đổi số vào lĩnh vực văn hóa. Việc số hóa hồ sơ di tích góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, quảng bá và giới thiệu các giá trị văn hóa địa phương đến người dân và du khách.

Cùng với bảo tồn di sản vật thể, việc gìn giữ và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia Trò diễn Xuân Phả tiếp tục được quan tâm. Địa phương đang xây dựng đề án bảo tồn, truyền dạy cho thế hệ trẻ; đồng thời tạo điều kiện để đội trò tham gia nhiều chương trình giao lưu, biểu diễn trong và ngoài tỉnh. Những hoạt động quảng bá tại Lễ hội Đền thờ Lê Hoàn, chương trình ghi hình của Đài Truyền hình Việt Nam tại Khu di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh hay giao lưu với giảng viên, sinh viên quốc tế đã góp phần đưa hình ảnh quê hương Thọ Xuân đến với đông đảo bạn bè trong và ngoài nước.

Công tác phát triển hệ thống thiết chế văn hóa cơ sở cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Các thiết chế văn hóa từng bước phát huy hiệu quả, trở thành trung tâm sinh hoạt cộng đồng, góp phần nâng cao đời sống tinh thần của Nhân dân. Tuy nhiên, địa phương cũng xác định còn 16 công trình cần được đầu tư, cải tạo hoặc xây dựng mới để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn tới.

Một dấu ấn đáng ghi nhận khác là việc đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa. Ngoài quản lý điều hành trên môi trường điện tử, xã đã tăng cường tuyên truyền trên các nền tảng số, ứng dụng mã QR tại các di tích, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu số về văn hóa. Đây được xem là tiền đề quan trọng để bảo tồn, khai thác và phát huy giá trị di sản bằng các phương thức hiện đại.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác phát triển văn hoá của địa phương vẫn còn một số tồn tại như nguồn lực đầu tư cho văn hóa còn hạn chế; một số nhà văn hóa xuống cấp; tiến độ số hóa dữ liệu văn hóa còn chậm; công tác xã hội hóa chưa đạt như kỳ vọng; việc xây dựng các sản phẩm văn hóa đặc trưng gắn với phát triển du lịch còn nhiều dư địa để khai thác.

Trong thời gian tới, xã tiếp tục quán triệt và thực hiện hiệu quả các chủ trương của Đảng về phát triển văn hóa; nâng cao chất lượng phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa"; bảo tồn và phát huy các di sản văn hóa gắn với phát triển du lịch; tăng cường đầu tư thiết chế văn hóa; mở rộng chuyển đổi số và cơ sở dữ liệu văn hóa; đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác văn hóa; đồng thời huy động mạnh mẽ các nguồn lực xã hội tham gia bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

Xây dựng và phát triển văn hóa là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của toàn dân. Với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản và sự chung sức của cộng đồng, xã Thọ Xuân đang từng bước đưa văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, tạo sức mạnh tinh thần to lớn, góp phần xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Lê Thơ, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công